Thứ Ba, 13 tháng 12, 2016

“Ở đây có bán mật ong!”


       Trong một truyện vui kinh điển mang tên “Ở đây có bán cá tươi”, người ta cất biển bán hàng đi, không còn cần từ giới thiệu nào, vì mùi cá tanh đã tự giới thiệu nó. “Hữu xạ tự nhiên hương” luôn là điều lý tưởng.
       Nhưng còn mật ong? Mật ong mà bốc mùi thì chả ai dám mua nữa. Mật ong nguyên chất đóng chai thì đâu có tỏa hương. Đành phải “treo biển” thôi.
       Buổi tối 09-12-2016, tại một căn phòng ở quán Teemay, những thành viên của Eatuhoney chăm chú lắng nghe một chuyên gia marketing truyền lại kinh nghiệm và thử phác lên kế hoạch “treo biển” cho họ. Chị là nhân vật đầu tiên được Nguyễn, chủ doanh nghiệp Eatuhoney, mời đến tư vấn. Tên chị là Hoàng. Có lẽ chị là một nữ hoàng trong nghề của mình, vì nhóm marketing của Eatuhoney dường như đã nhận thức được vấn đề một cách sáng sủa hơn hẳn. Trang web thì cần bổ sung hay sửa chữa cái gì, Fan Page thì sử dụng ra sao, những ai thích hợp cho việc truyền bá hình ảnh thương hiệu trên mạng xã hội, làm thế nào để bớt tốn kém…
       Khi chị Hoàng dừng lại và cuộc trò chuyện gần kết thúc, Nguyễn rụt rè hỏi: “Thưa chị, còn về blog thì sao ạ? Chị có thể chia sẻ những kinh nghiệm của chị về việc xây dựng blog cho doanh nghiệp không?” Nhưng chị Hoàng không trả lời mà nói sang vấn đề khác.
       Blog chính là cái mà Nguyễn đề xuất, nó đi song song với trang web, Nguyễn muốn nó chuyển tải những thông điệp lâu bền và có chiều sâu, Nguyễn đã quan tâm nhiều đến nó. Vì thế, Nguyễn không thể không nhắc lại câu hỏi, và chị Hoàng không thể không trả lời: “Blog đã thoái trào.” Chị không nói gì thêm nữa.

       Tôi nhận thấy một sự hụt hẫng, nhưng không phải của tôi. Tôi thở phào.
       Tôi chính là người được phân công viết blog, và đã quyết định nghỉ việc từ chiều hôm trước, quyết định thôi không làm nhân viên của Eatuhoney. Sau khi tranh cãi kịch liệt với Nguyễn.
       Những blog doanh nghiệp khác mà Nguyễn đưa link cho tôi tham khảo, tôi không hiểu vì sao chúng được làm ra. Ai quan tâm đến những cái blog làm gì cơ chứ? Người ta chỉ quan tâm đến những câu chuyện.
*
       Tôi là người kể chuyện dân gian. Những câu chuyện luôn hấp dẫn tôi như mật hoa thu hút một chú ong.
       Nguyễn đến với tôi như một cơn gió cuốn, bủa vây tôi bằng những ước mơ. Ước mơ cho cuộc sống hạnh phúc của những người nuôi ong, ước mơ cho người Việt Nam luôn được dùng mật ong nguyên chất, ước mơ về những khu rừng đồi cây hoa lá không bị phun thuốc hay bón phân hóa học. Nhà đạo đức và nhà kinh tế trong tôi gật gù với những ước mơ đó.
       Nhưng chỉ khi Nguyễn đưa tôi xem bức ảnh một thiên thần tóc xoăn sáu tháng tuổi, nhà văn trong tôi mới mỉm cười. Khi ấy gương mặt Nguyễn sáng bừng lên, đôi mắt Nguyễn rạng ngời. Nguyễn nghĩ về gia đình với tình cảm thiết tha nồng nhiệt, tin rằng đó chính là động lực mạnh mẽ nhất làm Nguyễn thức tỉnh và nhận ra sứ mệnh của đời mình.
       Còn tôi, tôi tưởng như đang nghe tiếng gọi vang vọng từ rừng Tây Nguyên, nơi đại ngàn bị con người tàn phá, nhưng nguồn năng lượng từ mạch đất vẫn kêu gọi sự đắp bồi. Nơi đó đầy ắp những câu chuyện vẫn đang được kể qua tiếng suối, tiếng gió, tiếng chim, tiếng bầy ong đang bay đi tìm hoa lấy mật.
       Eatu!... Eatu!... Eatu!... Đó là tên gọi một vùng đất nơi có những người nuôi ong. Cha mẹ Nguyễn đã sống và làm việc cùng họ từ nhiều năm nay, nghề ong phát triển từ khi Nguyễn còn chưa ra đời.
*
       Cách đây ba năm tôi đã gặp trên mạng một người nuôi ong ở Tây Nguyên, một chàng trai trẻ đến từ Thác Hoàng Tử. Tôi gọi cậu ấy là Ong Mật. Ong Mật có cá tính mạnh mẽ, thích đọc văn chương, cậu ấy viết rất tốt và có tài gieo vần làm thơ lục bát rất nhanh. Lập ra một blog trên mạng, Ong Mật kêu gọi hãy cứu lấy ngành ong Việt Nam. Lúc ấy người nuôi ong đã điêu đứng vì mật ong xuất khẩu bị ép giá, người tiêu dùng trong nước không nhiều và cũng không có kiến thức hiểu biết về mật ong cũng như về nghề nuôi ong. Không có nhiều người đọc blog của Ong Mật, nhà khoa học nổi tiếng trên truyền thông mà cậu ấy đã gọi đến tên cũng chỉ đáp lại bằng một comment ngắn ngủi, kết thúc bằng câu: “Người nuôi ong phải lên tiếng mạnh mẽ hơn nữa đi bạn ơi!”
       Ong Mật đã thôi không viết blog, dù sao cậu ấy cũng là người nuôi ong chứ đâu phải người làm nghề viết lách. Năm nay tôi nhìn thấy cậu ấy trên Facebook, đọc thấy những lời phàn nàn của Ong Mật về chuyện có những người dân xua đuổi phá đàn ong của những người nuôi ong, vì cho rằng ong làm hại đến cây trồng của họ. Rồi thì chuyện ong của cậu ấy bị chết vì… thuốc diệt muỗi. Người ta phun thuốc diệt muỗi nhưng không báo trước cho cậu ấy.
       Sau đó tôi cũng không thấy Ong Mật trên Facebook nữa. Hẳn là cậu ấy quá bận rộn, và có lẽ cũng mệt mỏi vì những lời kêu gọi của cậu ấy không đến tai những người có trách nhiệm. Tôi không đáp lời Ong Mật trong việc này, vì lúc ấy tôi vẫn chưa phải là người dùng mật ong cũng như chưa biết gì về ngành ong cả. Tôi chỉ nhớ đến cậu ấy như nhớ đến một bạn đọc văn chương sâu sắc, một người can đảm.
*
       Nguyễn là người tiếp nối Ong Mật, kể cho tôi nghe câu chuyện về những người nuôi ong. Chai mật ong Eatu mà Nguyễn đưa cho tôi là chai mật ong đầu tiên trong đời tôi uống.
       Tôi vốn không ưa đồ ngọt, nhưng trong số đồ ngọt đó không có mật ong, đơn giản vì cả đời tôi mới nhìn thấy mật ong được vài lần, và có đôi lần được dùng chút xíu. Kết luận duy nhất của tôi: dùng mật ong mà chấm bánh gio thì ngon hơn hẳn chấm nước đường thắng. Ngoài ra tôi chẳng biết gì hơn nữa. Vùng tôi ở trước kia không có người nuôi ong, hồi tôi còn bé đã từng thấy chai mật ong do họ hàng ở quê đem đến, nhưng tôi hầu như không được dùng, chai mật ong như đồ quý cất để ngắm, rồi nó kết tinh trắng xóa, tôi không có cách nào moi ra mà ăn được, sau đó ra sao thì tôi không nhớ nữa. Với tôi, mật ong là biểu tượng cho sự ngọt ngào tinh túy, có ý nghĩa về mặt tinh thần.
       Chai mật ong của Nguyễn đã bổ sung cho tôi những hiểu biết mà tôi thiếu, bằng cách tác động mạnh mẽ lên tôi về mặt thể xác. Tôi nhận ra rằng sống trên một đất nước xuất khẩu mật ong mà lại không biết dùng mật ong thì quả là sai lầm nghiêm trọng. Nhưng có bao nhiêu người như tôi?
       Nguyễn muốn ước mơ và tình yêu của mình sẽ được viết lên, nhưng Nguyễn không có thời gian để viết. Nguyễn nghĩ những người như tôi có thể làm việc đó tốt hơn. Chỉ có điều, cả Nguyễn và tôi đều không hình dung được chúng tôi sẽ làm điều đó thế nào. Nguyễn cứ cuốn tôi đi trước đã, dù sao lúc đó tôi cũng chưa biết đi đâu nên chịu để cuốn theo.
*
       Tôi khẽ khàng như hoa còn Nguyễn thì ngọt ngào như mật, thành ra chúng tôi không biết trước rằng chúng tôi gặp nhau là để… cãi nhau. Tôi không nhớ chúng tôi đã cãi cọ bao nhiêu lần nữa, chẳng khác nào nước với lửa. Nhưng lần này thì đặc biệt nghiêm trọng.
       Hai tháng trôi qua, Nguyễn đã làm rất nhiều việc, còn phần tôi vẫn giậm chân tại chỗ. Tôi đến đây là để viết về ước mơ và tình yêu, nhưng lại gặp một đống lộn xộn. Tôi sẽ viết vào đâu để ước mơ và tình yêu không bị biến thành hàng quảng cáo? Nguyễn nói: “Blog là của chị. Em sẽ đồng ý tất cả những gì chị viết.” Những nhân viên khác của Eatuhoney cũng nghĩ thế. “Chị muốn viết gì thì viết, thỏa sức sáng tạo, đó là khung trời của riêng chị”. Tôi càng bực muốn phát điên, như con thú đã bị sa vào bẫy. Họ rất thật thà mà không ý thức được tình thế của tôi.
       Blog của Eatuhoney thì là khung trời của Eatuhoney, không thể là của tôi được. Nguyễn phải chịu trách nhiệm về nó và vì thế tôi sẽ luôn đưa Nguyễn duyệt nội dung trước khi đăng, nếu không cần Nguyễn duyệt tức là tôi phải chắc chắn bài viết đã đúng theo định hướng của Nguyễn, không thể khác được. “Blog này không phải là nơi để khoe cái tôi.” Nguyễn nói thế, ý Nguyễn nói là cái “tôi” của Nguyễn. Nhưng cái “tôi” của Nguyễn không ở đó thì cái “tôi” của tôi cũng không dám ở. Làm sao có thể sáng tạo nếu như thiếu cái “tôi”? Cuối cùng, đó sẽ chỉ là những bài nói khéo để bán hàng. Ước mơ và tình yêu của Nguyễn để dùng vào việc ấy?
       Tôi biết không phải Nguyễn muốn vậy, chỉ là vào lúc này Nguyễn đang học hỏi những hình thức của một doanh nghiệp, chưa kịp có thời gian dừng lại để suy ngẫm thêm về một điều tinh tế như thế. Trong guồng quay của những công việc phải tiến hành rất nhanh, Nguyễn không còn thì giờ để ngồi lại cùng tôi chia sẻ những điều lãng mạn như tình yêu và mơ ước. Tôi cũng không thể phàn nàn về điều đó, vì với tôi, tình yêu phải được thể hiện qua hành động. Nguyễn đang hành động, nỗ lực không ngừng nghỉ, đến mức tôi phải ngạc nhiên về sự dồi dào năng lượng ấy.
       Tôi cần tự hiểu và tự quyết định phần việc của mình. Một cái blog như thế là không cần thiết, vô tác dụng. Tôi nghỉ việc.
       Giữa đêm, Nguyễn chat với tôi qua Facebook.
       “Em tôn trọng quyết định của chị. Nhưng chị hãy tin em thêm một lần nữa.”
       “Mình vẫn đang tin Nguyễn, nhưng mình không tin ở bản thân mình. Mình không đủ năng lực để là nhân viên của Nguyễn mà không bị biến thành con rối.”
       “Chị vẫn chưa hiểu em. Nhưng em là người dễ hiểu thôi mà.”
       “Nếu dễ hiểu như vậy, thì chả nhẽ Nguyễn là người nông cạn lắm sao?”.
       “Có lẽ thế.” Sau một chút im lặng, Nguyễn cười.
       Có một điều thật lạ, sau mỗi lần cãi nhau chúng tôi lại gần nhau hơn. Mỗi khi chúng tôi cãi nhau là vì có một cái gì đó không chính xác, không đúng chỗ, nó phải được giải quyết.
       “Mình không muốn là nhân viên của Eatuhoney.”
       “Vâng, chị đâu phải là nhân viên của em!”
       “Vậy thì tháo bỏ cho mình tư cách đó!”
       “Ngay từ ngày mai.”
       Ngày 09-12-2016, tôi không còn là nhân viên theo hợp đồng với Nguyễn lúc đầu.
*
       Khi không phải viết theo định hướng của người khác, tôi luôn biết phải làm gì với ngòi bút của mình. Nguyễn có đồng ý với kịch bản blog này không? Tôi chưa biết. Nhưng đây không phải kịch bản do tôi đạo diễn, mà là Đấng Tối Cao đã đặt chúng tôi vào tình huống đó, hoàn toàn chiều theo tâm nguyện của mỗi chúng tôi.
       Vì sứ mệnh với sự phát triển của ngành ong, Nguyễn và Eatuhoney tài trợ cho tôi để tôi viết. Họ cho phép tôi tham gia vào công việc, là bạn bè trong đời sống của họ. Họ không can thiệp vào nội dung bài của tôi, ngoại trừ những thông tin không chính xác hoặc thông tin còn trong phạm vi bảo mật. Nhưng họ có cơ hội bình luận, góp ý kịp thời cho bài viết, vì những bài này sẽ đăng trên trang blog cá nhân của tôi, blog của Eatuhoney có thể đăng lại toàn bộ hoặc chọn lọc. Sau cùng những bài viết này sẽ được tập hợp để in thành sách nếu nó có giá trị về lâu dài.
       Còn tôi, người cổ vũ cho những ước mơ và sống bằng tình yêu, tôi phải nhớ rằng Nguyễn và Eatuhoney là người thật việc thật mà tôi đang đối mặt, trong khi độc giả của tôi là những người từng trải và tinh tế, nhiều người trong số họ làm việc trong lĩnh vực báo chí truyền thông, thậm chí là những tay trùm. Họ dễ dàng phát hiện ra những câu chuyện tôi kể là mật ong hay là thứ đường tinh luyện đã được tẩy trắng.
       Nguyễn có sẵn sàng cùng tôi chấp nhận thử thách này không? Chúng tôi không thể là một, nhưng đồng thời vẫn phải là một. Dù câu chuyện kết thúc có hậu hay không, nhân vật chính cũng không thể hy sinh ngay từ những chương đầu tiên. Logo của Eatuhoney mang slogan: “Vị ngọt không lừa dối”. Chỉ cần tôi nghi ngờ Nguyễn hay nghi ngờ chính tôi, ngòi bút của tôi sẽ run rẩy sợ hãi. Chỉ cần Nguyễn quyết định rũ bỏ áp lực, toàn bộ câu chuyện sẽ vỡ tan tành.
       Nếu chúng tôi tiếp tục đi cùng nhau, chắc chúng tôi sẽ còn cãi nhau nhiều lắm. Như bây giờ, tôi không biết sau khi Nguyễn đọc bài viết này, chúng tôi có cãi nhau không. Tôi đang chờ để biết điều đó.

                                                                             Viết xong ngày 13-12-2016

       
Chú thích: Tên của các nhân vật trong tác phẩm đã được đặt mới, không trùng với tên trong giấy tờ hành chính của họ. Tên Eatuhoney thì được giữ nguyên. Nội dung các sự kiện không hư cấu.    

Không có nhận xét nào:

Đăng nhận xét